14.810 bloeiende Klokjesgentianen

Wie in de Bollekamer heeft gewandeld is het vast opgevallen. Nabij het Pieter Rozenvlak oogt het blauwpaars. Er staan dit jaar niet zomaar een paar klokjesgentianen, het zijn er liefst 14.810. Dat is echt weergaloos mooi!

Een samenloop van omstandigheden brengen deze optimale bloeicondities hier bij elkaar. Een warme blauwpaarse gloed bepaald er nu het beeld. Als ze zijn uitgebloeid zullen we weer natuurbeheer uitvoeren. Een vlakte vol kruipwilgen is ook mooi, maar in dit geval hechten we grote waarde aan de gentianen en andere mooie soorten. Dat betekend maaien en afvoeren van opkomende boompjes.

Tellen met de handtikker

Ik wilde ook dit jaar weer een beeld hebben van het aantal en heb daarom ijverig met een handtikker (groepjes) geteld. Mijn idee was groepjes van tien maken en dan heel secuur in banen de geplagde vlakte af te lopen. Dit is een rechthoekig geplagde vallei, dat is zorgvuldig te doen. Normaal gebruik ik deze handtikker voor het tellen van wolken bonte strandlopers of goudplevieren. Die blijven maar zelden lekker op een rijtje staan, dus dit was veel eenvoudiger, dan al die steltlopers op het Wad. Ik kwam op het duizelingwekkende recordaantal van 14.810. Met de eerlijke kanttekening dat het er best tien meer of minder kunnen zijn.

Plaggen, kleinschalig maaien en begrazen

Het Pieter Rozenvlak is een voorbeeld, waar medewerkers van Staatsbosbeheer energie hebben gestoken om de biodiversiteit te bevoordelen. Deze voormalige ‘akkertjes’ kregen een natuurfunctie en oud collega Jan Witte besloot om handmatig wat te plaggen. Dat leverde boeiende verrassingen op. In de oude zaadbank zaten hele boeiende plantensoorten verstopt. Met begrazing en verschralingsbeheer middels maaien en afvoeren met een machine hebben we nu dit beeld gekregen. Een prachtig resultaat waarbij natuurbeheer het verschil kan maken. Het vraagt continuïteit en met de weersextremen ook wat flexibiliteit. Als het te nat is kun je er met machines niet maaien.

Weersextremen

De uitersten volgen elkaar op. We beleefde in de winter van 2023-2024 de natste winter ooit. Laagtes in de duinen verdwenen langdurig onder water. De heide verzoop en de Klokjesgentiaan leken verdwenen. Met de verdronken heide komt het niet eenvoudig weer goed. Nog steeds staan grote dorre zwarte struikheiplanten dood te wezen. Dit jaar afgewisseld met bloeiende heide, maar ook verdroogde heide. Veel minder bloeiende heide is natuurlijk wel een zorgelijk gegeven. Normaal is het de plek voor massadracht van (wilde) bestuivers zoals tal van bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen. De komende jaren moet duidelijk worden of trends bij deze soorten gekoppeld kunnen worden aan deze (opnieuw) uitzonderlijke zomer!

Tekst: Thomas van der Es

Boswachter Publiek Staatsbosbeheer