Kinderboekenhoek -Het eiland van opa

Voorlezen is belangrijk. Met meerdere vaders op de redactie groeit onze kennis van het aanbod kinderboeken. Naast de andere boekenrubrieken is er nu een vaste plek voor onze favoriete kinderboeken. Een rubriek die wordt geschreven door de vaders met jonge kinderen op de redactie, Pepijn Dros en Job Schepers. Deze week steekt Pepijn de loftrompet af over Benji Davies.

Sommige kinderboeken bereiken moeiteloos de status van klassieker. Niet omdat ze schreeuwen om aandacht, maar omdat ze klein durven te zijn. Omdat ze durven te vertrouwen op de verbeelding van de lezers. ‘De kleine walvis’ (The Storm Whale, 2017) van de Britse illustrator en kinderboekenschrijver Benji Davies is zo’n boek.

Moderne klassieker

Toen ‘De kleine walvis’ in Nederland verscheen, was al snel duidelijk dat hier iets bijzonders gebeurde. Het verhaal van de eenzame jongen Boy die na een storm een aangespoelde walvis vindt, raakte kinderen én volwassenen. Het prentenboek werd bekroond met talloze prijzen, werd in Nederland uitgeroepen tot Prentenboek van het Jaar 2017 en groeide uit tot een moderne klassieker met talloze uitgaven.

Dat succes is volledig terecht. Davies vertelt met opvallend weinig woorden een verhaal dat veel groter voelt dan het aantal pagina dat het beslaat. Over eenzaamheid, vriendschap en de moed om iemand los te laten. Juist doordat hij niet alles benoemt, krijgt de lezer de ruimte om zelf betekenis te geven aan wat hij of zij ziet.

Illustraties van topniveau

Minstens zo belangrijk zijn de fantastische illustraties. Davies behoort wat mij betreft tot de absolute top van hedendaagse prentenboekillustratoren. Zijn sfeervolle tekeningen en subtiele kleurgebruik vertellen minstens zoveel als de tekst. Je kunt zijn boeken bijna woordeloos voorlezen.

Het succes van ‘De kleine walvis’ leidde gelukkig niet tot een eenmalige uitschieter. Inmiddels kreeg het verhaal drie vervolgen: ‘De kleine walvis in de winter’, ‘Oma vogeltje’ en ‘De grote kleine walvis’. Geen van deze boeken voelt als een overbodige herhaling. Integendeel. Ze bouwen zorgvuldig verder op dezelfde wereld en dezelfde thema’s van vriendschap, familie en verbondenheid. En eerlijk is eerlijk: alleen al voor de illustraties zijn ze het aanschaffen meer dan waard.

Het eiland van opa

Toch is ‘De kleine walvis’ niet mijn favoriete boek van Davies. Dat is ‘Het eiland van opa’ (Grandad’s Isle, 2018). Sterker nog: ik vind dit boek het hoogtepunt van Davies toch al indrukwekkende oeuvre.

‘Het eiland van opa’ verscheen een jaar na ‘De kleine walvis’ en won de prestigieuze World Illustration Award. Die prijs verbaast me niets. Het is namelijk een prentenboek dat je na het omslaan van de laatste bladzijde nog lang met je meedraagt. Het verhaal lijkt in eerste instantie eenvoudig. De jonge Sem bezoekt zijn opa en ontdekt achter een deur een geheimzinnige doorgang naar een tropisch eiland. Samen beleven ze een prachtig avontuur tussen exotische dieren, weelderige natuur en kleurrijke vogels. Maar langzaam wordt duidelijk dat dit eiland meer is dan een fantasiewereld. Het staat symbool voor afscheid.

Verhaal over de dood

Nergens schrijft Davies expliciet over de dood. Als volwassen lezer voel je onmiddellijk waar het werkelijk over gaat, maar kinderen snappen ook dat er iets verandert. Dat dubbele niveau maakt ‘Het eiland van opa’ tot een uitzonderlijk boek. Ik ken weinig prentenboeken die het verlies van een geliefd persoon zo troostrijk weten te verbeelden zonder sentimenteel te worden en zonder pasklare antwoorden te geven. Dat is misschien wel de les die goede kinderboeken ons leren: kinderen hoeven niet tegen moeilijke onderwerpen beschermd te worden. Wie dit boek leest, begrijpt waarom mensen het cadeau doen wanneer een familie afscheid heeft moeten nemen van een geliefde. Het biedt geen uitleg, maar wel houvast. En soms is dat wat een verhaal moet doen. Maar ook als opa en oma er nog gewoon zijn, is dit een magisch boek.