Boswachtersblog: Een velduil zien is een gelukje

Wie in het najaar over Texel zwerft, kan het geluk hebben een velduil tegen te komen. Dat is zo’n beetje de hoofdprijs op vogelgebied. De velduil is spannend, spectaculair en uiterst geheimzinnig. Bovendien is de soort zeldzaam geworden.

Velduilen kun je het hele jaar tegenkomen op Texel, maar dit is zo’n beetje de beste tijd van het jaar. Je hoeft er niet naar op zoek, dat gaat namelijk niet. Velduilen komen altijd als verrassing ‘aanflappen’, op de meest uiteenlopende locaties. Het enige dat je nodig hebt is geluk!

Schutkleur 

Velduilen hebben een echte schutkleur. Jan Wolkers schreef het vroeger al: ‘De taaie kleur van de helm verbergt de spookgestalte van de velduil’. Het verenkleed is voornamelijk licht- tot geelbruin. De onderdelen van de vogel zijn witachtig met geeltinten en donkere vlekken. De bolle kop heeft kenmerkende gele ogen. In tegenstelling tot de ransuil, die er sterk op lijkt, heeft de velduil geen oorpluimpjes.

Geruisloos

Het is een spannende gedachte dat de meeste mensen op Texel vaker door een velduil zijn gezien dan andersom. Ze kunnen geruisloos op korte afstand, postend op een duin, de boel in de gaten houden. Het is daarom ook in de winter een goed idee om de hond in het duingebied aan de lijn te houden, want een velduil is door een speurende hond zo ontdekt.. Ze vertrouwen zo op hun schutkleur dat ze heel lang blijven zitten voordat ze opvliegen. Met een hond is dat een extra groot risico.

Dit jaar broedde er weer eens eentje op Texel 

Op Texel broedden in het verleden behoorlijk wat paartjes velduil. Je kon toen nog eens bovenop een hoog punt, zoals de Kampeersnol of de Bertusnol, gaan posten in de hoop een jagend exemplaar te zien. Het zijn in principe dagactieve vogels, maar de schemering is steevast het beste moment. Ook de Slufter wilde nog wel eens een waarneming opleveren. Nu kom ik als boswachter regelmatig buiten, maar ik zie ze helaas zeer zelden. Mijn blijdschap was dit jaar dan ook groot. Tijdens een broedvogelmonitoringsronde in het voorjaar zag ik een velduil jagen. Sowieso een mooie waarneming, maar ik was er natuurlijk nieuwsgierig naar, of dit exemplaar ook in het gebied zou kunnen broeden. Ik hield het in de weken daarop met enkele vogelliefhebbers in de gaten en kwam gedurende het seizoen tot de conclusie dat er weer een velduil heeft gebroed in de duinen.

Hopelijk blijft het niet bij dit incident, maar gaan we de komende jaren weer vaker broedende velduilen aantreffen. Rust en voedsel zijn belangrijke sleutelbegrippen voor een succesvol broedgeval. Tot slot, moet je ook een beetje geluk hebben. Want zo’n sneaky velduil zie je zo over het hoofd.

Tekst: Thomas van der Es, boswachter ecologie

Facebook: Staatsbosbeheer Texel
Boswachter publiek: e-mail c.maas@staatsbosbeheer.nl
T: 06-29639855