Dit artikel is geschreven door
Henk Cornelissen

Eiland maakt zich op voor Ouwe Sunderklaas

Het feest der feesten dient zich aan. Overal op het eiland wordt in beslotenheid gewerkt aan sketches en andere voorstellingen voor Ouwe Sunderklaas. Voor de bezoekers van het eiland: dit is een jaarlijkse traditie, op 12 december, ongeacht op welke dag die valt. Het is altijd zeven dagen na het sinterklaasfeest.

Mensen trekken verkleed en gemaskerd door de dorpen om al toneelspelend actuele gebeurtenissen in de eilandpolitiek of in het maatschappelijke leven op de hak te nemen, dan wel aan de kaak te stellen. Dit wordt ‘speulen’ genoemd. Het feest begint om vijf uur ’s middags met voorstellingen van de kinderen en na een uur worden de prijswinnaars bekendgemaakt. Om acht uur ’s avonds mogen de volwassenen gaan speulen en dat duurt tot ongeveer tien uur, waarna het de gewoonte is met z’n allen naar dorpshuizen en cafés te gaan om feest te vieren. Rond elf uur worden de prijswinnaars van de volwassenen bekendgemaakt.

Lange geschiedenis

De herkomst en exacte ouderdom van Ouwe Sunderklaas zijn onbekend, volgens het Kenniscentrum voor Immaterieel Erfgoed in Nederland. Wel is bekend dat het in 1816 werd verboden vanwege ‘het schrik aanjagen en verstoren van de rust en zelfs het zich vertonen in de gedaante van beesten’. Tot het begin van de twintigste eeuw verkleedde men zich in een wijde, witte broek met witte lappen daarover en een masker, de grim. Op het hoofd droeg men een torenmuts van stevig papier. Na die tijd verschenen andere vermommingen en daar was er altijd een bij van een beer.

Na de Eerste Wereldoorlog werd hierop weer een verbod uitgevaardigd, dat liep tot 1935, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde dat opnieuw. Tegenwoordig wordt er vaak de volgende dag nog nageklaasd, waarbij de resten drank en eten worden opgemaakt. Ook wordt er wel voorgeklaasd. Andere veranderingen zijn dat het tegenwoordig regel is dat de maskers afgaan na het speulen en dat het feest door de dorpscommissies gestimuleerd wordt met prijzen.