Texel staat in bloei!
Het wordt de komende dagen steeds kleurrijker op ons eiland. Niet alleen diep in de natuurgebieden, maar soms zowaar in de berm. Langs de Hollandseweg en in het Krimbos staat het op veel plekken bijvoorbeeld vol met de ‘Mei-orchis’. In Dorpszicht staan tussen al die Brede Orchissen, wat de echte naam is van de ‘Mei-orchis’, zo nu en dan een Harlekijn. Dat zijn zo’n beetje de laatste, want hun topbloeitijd is voorbij.
Voor de instandhouding van al die bloemrijke gebieden met orchideeën is er eigenlijk maar één mogelijkheid; maaien en de vegetatie schraal houden. Niets doen is een keuze, maar dan winnen riet en boompjes terrein en zet de successie door. Tuurlijk ben ik het met ieder eens dat dit ook natuur is, maar die bijzondere orchideeën en tal van andere kruiden zijn van grote biodiversiteitswaarde voor Texel. Een mooi resultaat van natuurbeheer dus!
Mei-orchissen
Een echte soort voor de maand mei is de Brede Orchis. Dat is ook de reden dat we hem de ‘Mei-orchis’ noemen. Je hoeft er niet persé diep de natuurgebieden voor in. Ze staan letterlijk in de berm van bepaalde wegen, fietspaden en wandelpaden. Dat zijn dan bovenal wel plekken die niet bemest worden, want orchideeën gaan slecht op vermesting en verzuring. Het beheer is vaak met maaien en afvoeren van de vegetatie gericht op het schraal houden van het gebied.
De prachtige dieppaarse bloemen en het brede gevlekte blad zijn kenmerkend. Brede orchissen zijn gek op de zoom om onze duinen. In de binnenduinrand vindt je er soms wel honderden!
Door het maaien van de concurrerende vegetatie zoals grassen, boompjes en riet, krijgen ieder voorjaar prachtsoorten als Brede Orchissen weer een kans. Ook zijn er de afgelopen tijd natuurherstelprojecten geweest om water vast te houden. Dat is ook dit kurkdroge voorjaar weer hard nodig. Mooie voorbeelden zijn de weitjes langs de Krimweg, waar een duinbeek is gegraven en het kwelwater niet meer onnodig snel afwatert. De vochtige randen van die duinbeek zijn een spannende groeiplaats voor orchideeën en andere bijzondere flora.
De laatste Harlekijnen
De vroegste bloeiende orchidee op ons eiland is de Harlekijn. De beste plekken liggen natuurlijk in Waal-en Burg en daar krijgen sommige percelen zelfs de naam ‘Harlekijngraslanden’. Dit omdat deze prachtige orchidee hier zo goed als domineert! Harlekijngraslanden vindt je in de duinen niet, maar Harlekijnen heel soms wel. In de Muy, maar ook op andere plekken hebben we deze fraaie orchidee op een heel andere standplaats; namelijk het open duin. Dat zijn eigenlijk de enige plekken op Texel, waar orchideeën ook stand houden zonder met maaimachines de concurrerende boompjes en hoge grassen weg te maaien. De Muy is een groot afwisselend duingebied, waar het reguliere natuurbeheer vooral bestaat uit begrazing met Galloway runderen. Deze lichtgewicht koeien grazen de vette grassen en opkomende boompjes weg, waardoor de fraaie kleine kruiden en dus ook deze Harlekijn orchideeën niet weggeconcurreerd worden. Gelukkig maar, want deze ‘grijze duinen’ zijn zoveel mooier vol unieke bloemen en kruiden en soms dus zelfs een bloeiende Harlekijn.
Thomas van der Es
Boswachter Publiek
