Winters beeld van de Prins Hendrikzanddijk
Winters beeld van de Prins Hendrikzanddijk Foto: Thomas van der Es

Boswachtersblog: Altijd wat te beleven op de Zanddijk

Natuur

Als je vogels wilt zien, kun je op Texel kiezen. Keuzestress ontstaat vanzelf, want Texel is nu eenmaal Vogeleiland. Als ik voor veel en gevarieerd ga en het is, laten we zeggen, half februari, kies ik regelmatig voor de Prins Hendrikzanddijk. Niet alleen in mijn vrije tijd, trouwens, maar soms ook professioneel als boswachter ecologie van Staatsbosbeheer.

Het is boeiend om jaarrond te zien en te monitoren hoe het gebied wordt ontwikkeld en gebruikt. Handschoenen, sjaal en muts zijn aanbevolen. Zeker met oostenwind is het er wel een beetje afzien. Maar zoals een eilandbewoner laatst tegen mij zei: “Op Texel wonen geen watjes.” 

De route ernaartoe

Vanaf Ceres of de oude dijk loopt een schelpenpaadje richting het futuristische en tevens verfrissende uitkijkpunt. Het is landschappelijk spectaculair; dat valt me keer op keer op. De lagune en de strandhaak vormen het natuurontwikkelingsgebied. Noordelijk ligt sfeervol Oudeschild en in het zuidoosten het Balgzand. Draaiend naar noordwest zie je de Schans, natuurlijk de Hoge Berg en de kerktoren van Den Burg. Zuidwestelijk kijk je naar een horizon vol bossen, duinen en het prachtige, markante witte kerkje van Den Hoorn. Ook al zou er geen vogel te zien zijn en kom je alleen voor het uitzicht, zelfs dan is het hier prachtig!

Waterveiligheid en natuur

Het nieuwste stuk landschap, de Prins Hendrikzanddijk, is aangelegd voor de kustverdediging. Het is bedacht als alternatief voor de dijkverzwaring tussen Ceres en ‘t Horntje. Een opgespoten strandhaak en een duinmassief moeten het zuidoosten van Texel behoeden voor natte voeten. Een knap staaltje van innovatie. Nu, enkele jaren na de aanleg, begint het gebied zich sterk te ontwikkelen als natuurgebied. Planten als de zeewolfsmelk, zeewinde en zeepostelein stonden in de afgelopen zomer voor het eerst te bloeien op de strandhaak. Een nieuwe plantensoort voor Texel werd er ook ontdekt. Het betrof zeelathyrus. En in de laatste zomer waren de vele duizenden broedende grote sterns natuurlijk fantastisch. Hier vinden ze rust, geen roofdieren en zitten ze vlakbij hun voedselgebieden.

Massa’s vogels, ook in de winter

De broedvogels zijn natuurlijk nog niet terug, maar het valt mij op dat het gebied jaarrond een zeer vogelrijk karakter heeft. De lagune is nu in trek bij middelste zaagbekken, geoorde futen, eidereenden en vele duizenden smienten. Op de drooggevallen slikrandjes foerageren indrukwekkende aantallen bontbekplevieren. Ik telde er in de afgelopen weken tot 150 exemplaren. Een uitzonderlijk hoog aantal. De ‘hang-out’ , oftewel de ‘soos’ van de scholeksters is ook altijd het bewonderen waard. Er klinken al vrolijke voorjaarsklanken! ‘s Avonds is het gebied een belangrijke slaapplaats voor overwinterende ganzen. Een machtig schouwspel! Je hoeft er niet laat voor op te blijven nu. Na zonsondergang gaan vele duizenden kolganzen en rotganzen het veilige water op om de nacht door te brengen. Er is eigenlijk altijd wel wat te beleven op deze plek!

Tekst: Thomas van der Es, boswachter ecologie Staatsbosbeheer Texel