Boerenzwaluw
Boerenzwaluw Foto: Klaas de Jong

Door de kijker van Klaas: drie soorten zwaluwen en een gierzwaluw

Natuur

“Huh”, hoor ik je denken, “is een gierzwaluw dan geen zwaluw?” Welnu, nee. Een nijlpaard is tenslotte ook geen paard. En walvissen, nou ja er zijn meer voorbeelden waarmee het in het verleden mis is gegaan met de naamgeving. Op zich niet erg, maar wel iets om erg in te houden, zeker als ze veel op elkaar lijken.

Gierzwaluwen hebben ook een gevorkte - zij het lichtelijk gevorkte - staart, vliegen ook hoog in de lucht en komen ook lager vliegen als het gaat regenen. Maar feitelijk zijn ze niet eens een beetje verwant. In de vogelgids zul je ze ook op een heel andere plek aantreffen dan de zwaluwen. Daarom noemen we de familie de familie van de gierzwaluwen.

20.000 insecten per vogel per dag

De zomer is natuurlijk wel heel erg de tijd van de zwaluwen en de gierzwaluwen, vooral vanwege de insecten. Van gierzwaluwen is bekend dat ze soms wel 20.000 insecten per dag eten! Het zijn dan ook zulke voortreffelijke vliegers dat ze zelfs ’s nachts vliegen en dus alleen om te broeden in contact komen met de aarde.

Afrika niet aangeraakt

Sterker nog, de jonge gierzwaluwen die nu ongeveer uitvliegen uit kerktorens en hoge gebouwen, raken in de eerstkomende twee jaar de aarde niet meer aan! Ze trekken in augustus naar Afrika en komen eind april terug, maar in al die maanden hebben ze heel Afrika niet aangeraakt. Slapen doen ze op een hoogte van drie tot vier kilometer. En dan op tijd weer wakker worden.

Drie soorten

Maar even terug naar de zwaluwen. Daar hebben we drie soorten van die redelijk op elkaar lijken, maar toch ook weer niet. De bekendste is de boerenzwaluw, ook van de luciferdoosjes, met lange staartpennen en daarmee een diepgevorkte staart. Goed herkenbaar, maar let op: de jongen hebben nog niet zulke lange staartpennen. De huiszwaluw is, net als de boerenzwaluw, glanzend zwart van boven, maar heeft een duidelijke witte stuit. Van onderen is dat niet te zien, maar als ze vliegen valt het meestal wel op. Tenslotte is er de oeverzwaluw, die van boven bruin is en in steile wanden broedt, zoals de kunstmatige wand in de oude dijk bij Minkewaal, maar ook op plekken in de Slufter en bij de golfbaan. Een klein bruin keelbandje is lastig te zien, maar als je goed kijkt, lukt het vast!

De gierzwaluw is dus geen zwaluw...
Huiszwaluw, onderweg met voedsel
Oeverzwaluw
Oeverzwaluwen bij een broedwand